محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
123
خلاصة الحكمة ( فارسى )
ى عنى عصارهء لحيةالتيس - سنبل رومى ، ساذج هندى ، موّ ، جنطيانا ، بزر رازيانج ، طين مختوم ، قلقطار محرق ، حماما ، وج تركى ، حب بلسان ، هيوفاريقون ، فو ، صمغ عربى ، قردمانا ، انيسون ، اقاقيا ، از هر يك ، چهار مثقال ؛ دوقو ، بارزد ، قفر اليهود ، جاوشير ، قنطوريون دقيق ، زراوند طويل ، جندبيدستر ، سگبينج ، از هر يك ، دو مثقال ؛ و به روايتى بدل زراوند طويل ، زراوند مدحرج است ، امّا جندبيدستر و سگبينج ، از هر يك ، به روايت ديگر چهار مثقال است ؛ عسل مصفّا ده رطل ، شراب عتيق ريحانى حاد دو قسط . جمله ادويهء اين نسخه شصت و چهار جزء است سواى عسل و شراب ، سه جزء مركب كه سه قرص باشد و شصت و يك جزء مفرد و . . . تذكر : خواص تفصيلى و ساخت اقراص سه گانهء فوق و مقدار شربات و مزاج و امتحان و . . . اين ترياق ، به قرابادين رجوع شود . « 1 » ترياق ثمانيه ترياق ثمانيه : نافع است از براى گزيدن حشرات و دافع همه زهرها و بادها [ را ] بشكند و قولنج بگشايد و تفتيح سدّهها كند و از براى صلابت طحال و سدّههاى آن نافع است و فالج و رعشه و صرع را سود دارد و منافعش از ترياق اربعه بيشتر است . صنعت آن : به نسخه سيد اسماعيل در ذخيره اين نسخه اصل تليدس حكيم است و بعد از اندروماخس اول - كه مؤلف ترياق اربعه است - چهار جزء بر آن افزوده كه هشت جزء شده و لهذا آن را ترياق ثمانيه نامند و اين ترياق نيز به اسم ترياق صغير مسمّا است ؛ بگيرند مرّ مكى صافى ، حبّ الغار ، جنطيانا ، قسط تلخ ، از هر يك ، شش مثقال ؛ فلفل سفيد ، سليخهء سياه ، از هر يك ، چهار مثقال ؛ زعفران ، دارچينى ، از هر يك ، دو مثقال ؛ اجزا را كوفته ، به عسل مصفّا بسرشند .
--> ( 1 ) . همان ، ص 280 - 307 .